Profesjonalizacja i większy prestiż zawodu opiekuna najmłodszych dzieci, możliwość przeznaczania unijnych środków na szkolenia kadry, a także rozwój elastycznych form opieki nad maluchami - to najważniejsze założenia projektu nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 przyjętego 5 marca 2026 roku przez Stały Komitet Rady Ministrów. Teraz projekt trafi na Radę Ministrów.
PO CO NAM NOWELIZACJA USTAWY O OPIECE NAD DZIEĆMI DO LAT 3?
Na koniec 2024 roku w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunek i opiekunów. Ok. 15–16 tys. z nich pracowało w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Każde dziecko zasługuje na dobrą opiekę, a rodzic na spokojną głowę po powrocie do pracy. Dlatego Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na profesjonalizacji i wzmocnieniu pozycji zawodowej opiekunów małych dzieci. W projekcie znalazło się także zwiększenie działań ministra rodziny na rzecz podnoszenia jakości opieki w instytucjach dzięki przeznaczeniu środków europejskich na programy szkoleń.
Do tego dochodzi rozwój elastycznych form opieki (w tym opieki dziennej) jako uzupełnienia oferty żłobkowej. W jaki sposób? Dzięki przekształceniu tej formy w punkty opieki dziennej, z wprowadzeniem zastępstw.
CO KONKRETNIE SIĘ ZMIENI?
Przygotowany w MRPiPS projekt zakłada zmiany m.in. in w takich obszarach:
ZMIANY W KWALIFIKACJACH I SZKOLENIACH
- ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej,
- wprowadzenie obowiązkowego 30-godzinnego szkolenia uzupełniającego dla wszystkich opiekunów oraz opiekunów dziennych – jako stałego elementu doskonalenia zawodowego,
- wprowadzenie standardów zdrowego żywienia w instytucjach opieki na dziećmi do lat 3.
WARUNKI POBYTU DZIECI NA ŚWIEŻYM POWIETRZU
- wprowadzenie regulacji dotyczących placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych,
- obowiązek zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz dla dziennego opiekuna.
JAKOŚĆ ŻYWIENIA
- projekt zakłada wydanie rozporządzenia ministra właściwego ds. zdrowia (w porozumieniu z ministrem właściwym ds. rodziny), mające na celu wprowadzenie zasad dotyczących żywienia dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych,
- uszczegóławia wymagania i zasady, jakimi należy się kierować przy realizacji żywienia zbiorowego w placówkach. Stanowi więc narzędzie pomocnicze dla osób odpowiedzialnych za planowanie żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych.
WIĘKSZY PRESTIŻ I OCHRONA ZAWODU OPIEKUNA
Projekt wzmacnia pozycję zawodową opiekunów poprzez:
- objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych,
- wprowadzenie cyfrowej legitymacji opiekuna, a dla tych którzy nie mają uprawnień do korzystania z usług aplikacji mObywatel dokumentu w postaci tworzywa sztucznego,
- możliwość korzystania z ulgi 33 proc. w publicznym transporcie zbiorowym,
- 2 dni płatnego wolnego rocznie na podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
- ustanowienie 4 kwietnia „Dniem Opiekuna Małego Dziecka”,
- system nagród i odznaczeń (nagrody specjalne ministra za zasługi).
NOWE FORMY OPIEKI DZIENNEJ
Co jeszcze? Projekt zakłada dwie formy organizacyjne:
Dzienny opiekun działający na własny rachunek, który może sprawować opiekę nad maksymalnie:
- 5 dziećmi samodzielnie,
- 8 dziećmi, jeśli pomaga mu druga osoba posiadająca wymagane kwalifikacje.
(utrzymano obecny limit, ale wprowadzono większą elastyczność organizacyjną i finansową).
2. Punkt opieki dziennej
- nowa forma instytucjonalna,
- opieka nad maksymalnie 16 dziećmi,
- możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,
- uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków.
Projekt zakłada także nowe mechanizmy umożliwiające czasowe zastępowanie dziennego opiekuna w przypadku choroby, urlopu lub zdarzeń losowych, co pozwala na zachowanie ciągłości opieki bez konieczności zamykania placówki.
Źródło: MRPiPS