Po co nam nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3?

Na koniec 2024 roku w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunek i opiekunów. Ok. 15–16 tys. z nich pracowało w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Każde dziecko zasługuje na dobrą opiekę, a rodzic na spokojną głowę po powrocie do pracy. Dlatego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postawiło na profesjonalizację i wzmocnienie pozycji zawodowej opiekunów małych dzieci. W projekcie znalazło się także zwiększenie działań ministra rodziny na rzecz podnoszenia jakości opieki w instytucjach dzięki przeznaczeniu środków europejskich na programy szkoleń.

Do tego dochodzi rozwój elastycznych form opieki (w tym opieki dziennej) jako uzupełnienia oferty żłobkowej. W jaki sposób? Dzięki przekształceniu tej formy w punkty opieki dziennej, z wprowadzeniem zastępstw.

Co konkretnie się zmieni?

Przygotowany w MRPiPS projekt zakłada zmiany m.in. w takich obszarach:

Zmiany w kwalifikacjach i szkoleniach

• ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej,

• wprowadzenie obowiązkowego 30-godzinnego szkolenia uzupełniającego dla wszystkich opiekunów oraz opiekunów dziennych – jako stałego elementu doskonalenia zawodowego,

• wprowadzenie standardów zdrowego żywienia w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3.

Warunki pobytu dzieci na świeżym powietrzu

• wprowadzenie regulacji dotyczących placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych,

• obowiązek zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz dla dziennego opiekuna.

Jakość żywienia

• projekt zakłada wydanie rozporządzenia ministra właściwego ds. zdrowia (w porozumieniu z ministrem właściwym ds. rodziny), mające na celu wprowadzenie zasad dotyczących żywienia dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych,

• uszczegóławia wymagania i zasady, jakimi należy się kierować przy realizacji żywienia zbiorowego w placówkach. Stanowi więc narzędzie pomocnicze dla osób odpowiedzialnych za planowanie żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych.

Większy prestiż i ochrona zawodu opiekuna

Projekt wzmacnia pozycję zawodową opiekunów poprzez:

• objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych,

• wprowadzenie cyfrowej legitymacji opiekuna, a dla tych, którzy nie mają uprawnień do korzystania z usług aplikacji mObywatel – dokumentu w postaci tworzywa sztucznego,

• możliwość korzystania z ulgi 33 proc. w publicznym transporcie zbiorowym,

• 2 dni płatnego wolnego rocznie na podnoszenie kwalifikacji zawodowych,

• ustanowienie 4 kwietnia „Dniem Opiekuna Małego Dziecka”,

• system nagród i odznaczeń (nagrody specjalne ministra za zasługi).

Nowe formy opieki dziennej

Co jeszcze? Projekt zakłada dwie formy organizacyjne:

1. Dzienny opiekun działający na własny rachunek, który może sprawować opiekę nad maksymalnie:

• 5 dziećmi samodzielnie,

• 8 dziećmi, jeśli pomaga mu druga osoba posiadająca wymagane kwalifikacje.

(utrzymano obecny limit, ale wprowadzono większą elastyczność organizacyjną i finansową).

2. Punkt opieki dziennej

• nowa forma instytucjonalna,

• opieka nad maksymalnie 16 dziećmi,

• możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,

• uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków.

Projekt zakłada także nowe mechanizmy umożliwiające czasowe zastępowanie dziennego opiekuna w przypadku choroby, urlopu lub zdarzeń losowych, co pozwala na zachowanie ciągłości opieki bez konieczności zamykania placówki.

Źródło: MRPiPS