Przyjęty przez Radę Ministrów projekt jest odpowiedzią na realne potrzeby zarówno dzieci, jak i rodziców oraz blisko 43 tysięcy opiekunów pracujących w żłobkach, klubach dziecięcych i jako dzienni opiekunowie.

Wzmocnienie statusu opiekunów małych dzieci

Projekt po raz pierwszy w sposób kompleksowy wzmacnia pozycję zawodową opiekunów. Najważniejsze zmiany to:

• ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych – opiekunowie w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej zyskają ją zarówno podczas pełnienia obowiązków służbowych, jak i w związku z nimi;

• legitymacja służbowa opiekuna małego dziecka – dostępna w aplikacji mObywatel lub w formie dokumentu plastikowego dla osób nieposiadających dostępu do aplikacji;

• ulga w publicznym transporcie zbiorowym, na zasadach analogicznych do innych grup zawodowych objętych podobnymi uprawnieniami;

• płatny czas wolny na podnoszenie kwalifikacji zawodowych w wymiarze 16 godzin lub 2 dni rocznie;

• system nagród za szczególne zasługi w obszarze opieki wczesnodziecięcej, przyznawanych przez ministra właściwego ds. rodziny, wojewodów oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast;

• ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka;

Wyższe standardy kształcenia i jakości opieki

Ustawa doprecyzowuje wymagania kwalifikacyjne dla opiekunów. Dla kandydatów z wyższym wykształceniem kierunkowym przewidziane są 80-godzinne praktyki zawodowe oraz 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Dla pozostałych – kompleksowe 310-godzinne szkolenie wstępne. Wszyscy opiekunowie będą zobowiązani do systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności, a koszty szkoleń pokryje podmiot prowadzący placówkę.

Projekt wprowadza także obowiązkowe standardy żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych. Wymagania żywieniowe będą oparte na normach żywienia opracowywanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, a ich szczegółowy zakres określi rozporządzenie ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.

Każda placówka będzie musiała zapewnić na swoim terenie plac zabaw dostosowany do potrzeb dzieci do lat 3. Kluby dziecięce i punkty opieki dziennej zapewnią za to dostęp do przestrzeni zewnętrznej.

Punkty opieki dziennej

Projekt przewiduje nową formą organizacyjną – punkt opieki dziennej, w którym pracować będą opiekunowie dzienni. W jednym lokalu będzie mogło przebywać do 16 dzieci pod opieką kilku opiekunów. Pojedynczy dzienny opiekun będzie mógł sprawować opiekę nad maksymalnie 5 dziećmi, a jeśli korzysta z pomocy osoby wspomagającej posiadającej odpowiednie kwalifikacje – nad maksymalnie 8 dziećmi.

Nowe przepisy umożliwiają też zastępstwo dziennego opiekuna w razie choroby, urlopu lub zdarzeń losowych – bez konieczności zamykania placówki.

Co dalej?

Projekt trafi teraz do Sejmu. Większość przepisów wejdzie w życie 1 stycznia 2028 r., a część rozwiązań dotyczących m.in. statusu i uprawnień opiekunów – już 1 stycznia 2027 r., natomiast standardów żywienia od 1 września 2027 r., aby dać podmiotom odpowiednie vacatio legis na zmiany dostosowawcze.

Projekt realizuje Priorytet 44. z Wykazu Priorytetów Polityki Rządu – Reforma opieki i edukacji wczesnodziecięcej poprzez zwiększenie dostępu do opieki żłobkowej, likwidację barier ekonomicznych dla rodziców oraz zwiększenie jakości opieki i edukacji.

Tekst opracowany na podstawie: https://www.gov.pl/web/rodzina/nowe-standardy-opieki-nad-dziecmi-do-lat-3--rada-ministrow-przyjela-projekt